عمل لیزر شبکیه چگونه انجام می شود؟
جراحی لیزر شبکیه، که به عنوان فتوکوآگولاسیون لیزری شبکیه نیز شناخته می شود، یک روش پزشکی است که برای درمان بیماری های مختلف شبکیه با استفاده از فناوری لیزر استفاده می شود. مراحل کلی انجام عمل لیزر شبکیه چشم عبارتند از:
مرحله اول: ارزیابی بیمار
قبل از انجام هرگونه عمل لیزر شبکیه یا رتین، بیمار به صورت کامل معاینه و ارزیابی می شود. این ارزیابی شامل معاینه چشم و بررسی تاریخچه پزشکی بیمار میشود. همچنین در این مرحله آزمایشات تشخیصی مرتبط مانند تصویربرداری شبکیه نیز انجام می گیرد. این ارزیابی از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا اطلاعات به دست آمده از آن، به پزشک کمک میکند تا بهترین تصمیمات را در مورد درمان و عمل جراحی برای بیمار بگیرد و از عوارض و مشکلات احتمالی جلوگیری کند.
مرحله دوم: آماده سازی چشم
بعد از ارزیابی، چشم بیمار برای لیزر آماده می شود. در این مرحله بی حسی موضعی به شکل قطره های چشمی برای بی حس کردن چشم و جلوگیری از ناراحتی در طول جراحی برای بیمار تجویز می شود.
مرحله سوم: گشاد شدن مردمک چشم
در برخی موارد، ممکن است نیاز باشد مردمک چشم بیمار با استفاده از قطره گشاد شود. این کار، امکان مشاهده بهتر شبکیه را فراهم می کند و استفاده از لیزر را تسهیل می کند.
مرحله چهارم: استفاده از لیزر
چشم پزشک از یک سیستم لیزر تخصصی برای هدایت یک پرتو متمرکز نور بر روی شبکیه استفاده می کند. لیزر گرما تولید میکند و چشمپزشک دقیقاً این گرما را روی نواحی مورد نظر شبکیه اعمال میکند. هدف از لیزر ایجاد سوختگی های کوچک و کنترل شده یا بافت انعقادی برای دستیابی به اثرات درمانی است.
مرحله پنجم: مراقبت های بعد از عمل
پس از لیزر درمانی، ممکن است دستورالعمل های مراقبتی خاص پس از عمل به بیمار ارائه شود. این مراقبت ها می تواند شامل استفاده از قطره های چشمی، آنتی بیوتیک ها یا سایر داروها برای جلوگیری از عفونت و بهبود باشد.
مرحله ششم: معاینات بعدی
بعد از انجام عمل لیزر شبکیه، بیمار نیاز به معاینات بعدی دارد تا پزشک پیشرفت بهبودی و اثربخشی درمان را نظارت کند. این معاینات ممکن است شامل جلسات لیزر اضافی هم باشد.
چه بیماری های شبکیه ای با لیزر درمان می شود؟
لیزر درمانی برای درمان بیماری ها و شرایط مختلف شبکیه استفاده می شود. برخی از بیماری های شبکیه چشم که با لیزر قابل درمان هستند عبارتند از:
رتینوپاتی دیابتی
عمل لیزر شبکیه اغلب برای درمان رتینوپاتی دیابتی، یک عارضه دیابت که بر عروق خونی شبکیه تاثیر می گذارد، استفاده می شود. در این بیماری عروق شبکیه (رتین) نشت کرده و باعث ورم شبکیه می شود. لیزر برای درمان این بیماری برای بستن رگ های خونی نشتی و کاهش رشد غیر طبیعی رگ های خونی اعمال می شود.
پارگی و جداشدگی شبکیه
پارگی شبکیه یا جداشدگی شبکیه از بافتهای دیگر چشم، یک حالت فوری و اورژانسی است که در تمام افراد ممکن است رخ میدهد. نشانههای این وضعیت شامل ایجاد حالت مگسی و جرقههای نور در دید و کم شدن میدان دید در بخش خارجی است. این مشکل را می توان به شکل یک پرده در جلوی دید تشبیه کرد. جداشدگی شبکیه وقتی رخ میدهد که این لایه حساس به نور از موقعیت طبیعی خود جدا شود. این جداشدگی باعث اختلال در عملکرد شبکیه میشود و به تبع آن، بینایی فرد به شدت کاهش مییابد. پارگی یا جداشدگی شبکیه، می تواند منجر به از دست دادن بینایی شود. این عارضه را می توان با عمل لیزر شبکیه درمان کرد.
ادم ماکولا
اصطلاح “آدم ماکولا چشم” به اختلالات و مشکلاتی اشاره دارد که در ناحیه ماکولا چشم رخ میدهد. ماکولا یک بخش حساس از شبکیه چشم است که مسئولیت دید و بینایی دقیق و مستقیم افراد در فعالیتهای روزمره مانند خواندن، رانندگی، تشخیص چهره را بر عهده دارد. AMD یکی از اختلالات شایع ماکولا است که با افزایش سن افراد مرتبط بوده و با تخریب تدریجی ماکولا، منجر به کاهش تدریجی بینایی مرکزی میشود. ادم ماکولا، تورم بخش مرکزی شبکیه (ماکولا)، با لیزر درمانی برای کاهش نشت مایع و تورم قابل درمان است.
رتینوپاتی نارس (ROP)
رتینوپاتی نارس (ROP) یک اختلال شبکیه چشم در نوزادان زودرس است. این بیماری به عنوان یک مشکل شبکیه شناخته میشود و ممکن است در نوزادانی که پیش از موعد تولد میشوند، به وجود آید. این وضعیت عمدتاً در نوزادانی با وزن کم هنگام تولد و زایمان زودرس اتفاق میافتد. عمل لیزر شبکیه می تواند برای درمان رشد غیر طبیعی عروق خونی در شبکیه در این نوع مشکل استفاده شود.
رتینوپاتی سروزی مرکزی (CSR)
رتینوپاتی سروز مرکزی (CSR) یک اختلال چشمی است که در آن مایع در زیر شبکیه جمع میشود. این موضوع ممکن است باعث ایجاد دید تار و دیگر مشکلات بینایی شود. اغلب CSR در یک چشم اتفاق میافتد، اما در برخی موارد ممکن است در هر دو چشم هم رخ دهد. عمل لیزر شبکیه در این درمان برای بستن رگ های خونی نشت کننده و کاهش تجمع مایع استفاده شود.
انسداد ورید شبکیه (RVO)
شریانها و وریدها، مسئول انتقال خون به بخش های مختلف بدن از جمله چشم هستند. یکی از وریدها و شریانهای اصلی به شبکیه چشم متصل است. وقتی عروق شبکیه مسدود میشود، این وضعیت به عنوان انسداد ورید شبکیه (RVO) شناخته میشود. زمانی که یکی از شریانها مسدود میشود، خون و مایعات از داخل شبکیه به بیرون ریخته میشود. ماکولای چشم ممکن است به دلیل این مایعات متورم شده و بینایی مرکزی فرد را تحت تأثیر قرار دهد. در نهایت، بدون جریان خون، سلولهای عصبی در داخل چشم از بین میروند و ممکن است باعث از دست رفتن کامل بینایی فرد شوند. از عمل لیزر شبکیه می توان برای درمان این عارضه نیز استفاده کرد.
عوارض عمل لیزر شبکیه
عمل لیزر شبکیه به طور کلی برای درمان بیماری های مختلف شبکیه روشی ایمن و موثر است. با این حال، مانند هر درمان پزشکی، لیزر درمانی برای شبکیه ممکن است عوارضی را به دنبال داشته باشد.. برخی از عوارض احتمالی عمل لیزر شبکیه عبارتند از:
- کاهش دید محیطی: درمان با لیزر ممکن است باعث کاهش دید محیطی شود، به خصوص اگر بخش قابل توجهی از شبکیه تحت درمان قرار گرفته باشد.
- تغییرات بینایی: در برخی از افراد لیزر شبکیه می تواند باعث تغییر در بینایی شوند. این تغییران می تواند شامل دیدن خطوط مستقیم به صورت موج دار یا مشاهده تغییرات در درک رنگها باشد.
- کاهش دید در شب: در برخی موارد، لیزر درمانی ممکن است منجر به کاهش دید در شب شود و دیدن واضح در شرایط کم نور را دچار مشکل کند.
- تشکیل بافت اسکار: درمان با لیزر باعث ایجاد بافت اسکار عمدی برای مهر و موم کردن و بستن عروق خونی غیرطبیعی می شود. جای زخم و اسکار بیش از حد در این درمان می تواند منجر به عوارض دیگری شود.
- خطر جداشدگی شبکیه: این عارضه اگر چه بسیار نادراست، اما جراحی لیزر شبکیه ممکن است خطر جداشدگی شبکیه را افزایش دهد، به خصوص در مواردی که لیزر درمانی به صورت گسترده انجام شود.
روند بهبودی لیزر شبکیه چگونه است؟
از آنجایی که مردمک چشم چند ساعت پس از انجام عمل گشاد هستند، بیمار حتما باید یک نفر همراه داشته و با همراه از کلینیک به خانه رود. ممکن است در روزهای بعد از عمل مقداری درد و تاری دید نیز رخ دهد. با این حال، بیمار میتواند بلافاصله پس از درمان لیزر، فعالیتهای خود را از سر بگیرد. با این حال تا مدتی بیمار نباید کارهای سنگین انجام دهد.
